Αρχαία πόλη της Ηλείας, λιμάνι της Ηλείας απ' όπου απέχει 20 στάδια (25 χλμ). Νόμισαν ότι χτίστηκε από Αρκάδες αποίκους που έφθασαν από την Αρκαδία, από το όρος Κυλλήνη. Οι αρχαίοι πίστευαν ότι σε αυτό το βουνό γεννήθηκε ο Ερμής και εκεί τον γιόρταζαν και τον λάτρευαν. Στον ίδιο τόπο λάτρευαν τον Παν και την Νύμφη Κυλλήνη, τροφό του Ερμή. Οι Αρκάδες που εγκαταστάθηκαν σε αυτή την παραλία, έχτισαν την πόλη Κυλλήνη και έφεραν τη λατρεία του Ερμή, του Ασκληπιού και της Αφροδίτης, ως λαμπρή μαρτυρία του πρώτου τουριστικού δημοσιογράφου της αρχαιότητας, του Παυσανία.
Η Γλαρέντζα (Κλαρέντζα, Κλάρενς) βρίσκεται στην βορειοδυτική άκρη της δυτικής χερσονήσου του Μορέα, στην περιοχή του Παλαιόκαστρου, δυτικά της σημερινής Κυλλήνης. Ιδρύθηκε από τον πρίγκιπα Γουλιέλμο Βιλλεαρδουίνο και αποτελεί το επίνειο της πρωτεύουσας Ανδραβίδας, διαθέτοντας ένα πολύ επιβλητικό κάστρο, το Χλεμούτσι. Τέλος, το Σατώ Κλερμόν για τους Φράγκους, πέραν της πριγκιπικής κατοικίας, υπήρξε το κύριο οχυρό της περιοχής. Κοντά στην πόλη βρίσκεται η μονή Βλαχέρνας με την καθολική εκκλησία του 13ου αιώνα.
Η Γλαρέντζα μετατρέπεται ραγδαία σε σπουδαίο οικονομικό και πολεοδομικό κέντρο σταυροφορικής ηγεμονίας διεθνούς φήμης. Διέθετε νοσοκομείο, τράπεζες και κτίρια για την εξυπηρέτηση των ναυτικών, ενώ μέχρι το 1353. Το νομισματοκοπείο της, που έκοβε άρχοντες λευκά νομίσματα που ονομάστηκαν “τορνήσια” (tornese), αποτελούσε νόμισμα διεθνούς εμπιστοσύνης. Η οικονομική και εμπορική ανάπτυξη της Γλαρέντζας και ο κοσμοπολίτικος χαρακτήρας της κίνησης και του λιμανιού της στάθηκαν το κίνητρο για μεγάλες και ξακουστές τράπεζες της Δύσης να εγκαταστήσουν τα καταστήματά τους δανείζοντας ακόμα και την αγγλική βασιλική οικογένεια.
Η αντίστροφη μέτρηση ξεκινά από τις αρχές του 15ου αιώνα. Το Πριγκιπάτο βρίσκεται σε πλήρη παρακμή, η Γλαρέντζα χάνει τον ρόλο της και μένει απροστάτευτη. Το 1407 καταλήφθηκε και λεηλατήθηκε από το στρατό του Λεονάρδου Τόκκου. Ο τίτλος Χρονικό περιγράφει ζωντανά τον πλούτο που έκρυβε τότε η Γλαρέντζα. Το 1414 επανήλθε στον πρίγκιπα Κεντυρίωνα Τόκκο, αλλά το 1417-1418 καταλήφθηκε από τον Ιταλό τυχοδιώκτη Ολιβιέρο Φράνκο. Το 1421-22 πουλήθηκε στον Κόμη της Κεφαλλονιάς και Δεσπότη της Ηπείρου Κάρολο Τόκκο. Το 1427 πολιορκήθηκε από τον Ιωάννη Η' Παλαιολόγο το 1428 και παραχωρήθηκε από τον Τόκκο Κωνσταντίνο Παλαιολόγο ως προίκα της ανιψιάς του. Το 1430 κατακτήθηκε από τους Καταλανούς, που την πούλησαν πίσω στον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο. Ο τελευταίος στη συνέχεια γκρέμισε τα τείχη για να αποτρέψει νέα κατοχή. Το 1432 η Γλαρέντζα γίνεται έδρα του Δεσπότη. Το 1446 η περιοχή υπέστη λεηλασία από τον Σουλτάνο Μουράτ Β'. Λίγα χρόνια αργότερα παραδόθηκε στους Οθωμανούς, ακολουθώντας τη μοίρα του Δεσπότη. Μετά από αυτές τις περιπέτειες, η Γλαρέντζα ερημώθηκε και έμεινε μόνο ένας θρύλος. Οι ταξιδιώτες του 19ου αιώνα αναφέρουν μια κατεστραμμένη και έρημη πόλη. Τα ερείπια, που περιγράφονται από τους ταξιδιώτες και διασώζονται σε φωτογραφίες, κατεδαφίστηκαν από τον γερμανικό στρατό κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
