“Γεννήθηκα στις 3 Απριλίου 1770, τη δεύτερη μέρα του Πάσχα. Η επανάσταση στην Πελοπόννησο είχε ήδη ξεκινήσει το 1769. Γεννήθηκα σε ένα βουνό κάτω από ένα δέντρο στην Παλιά Μεσσήνη, σε ένα μέρος που ονομάζεται Ραμοβούνι….”
Έτσι αρχίζει η αφήγηση του Γιώργου Τερτσέτη για να περιγράψει τα απομνημονεύματα του μεγάλου πρωταγωνιστή της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, Θεόδωρου Κολοκοτρώνη.
Η οικογένεια Κολοκοτρώνη συνέβαλε σημαντικά στον Ελληνικό Αγώνα, με αποτέλεσμα περίπου 70 θανάτους μελών της οικογένειας. Ο πατέρας του είχε ενταχθεί στα κλεφταρματολούχια και συμμετείχε στην εξέγερση εναντίον των Ορλώφ.
Ορφανός από τον πατέρα του το 1880 σε ηλικία 15 ετών, εισήλθε στην Ομοσπονδία Ζαχαρία μαζί με άλλους Ήρωες της επανάστασης όπου αρχίζει η δράση του αγώνα απελευθέρωσης. Από την αρχή ξεχώρισε για τις στρατιωτικές του ικανότητες, και σε σύντομο χρονικό διάστημα έγινε οπαδός.
Από το 1810 έως το 1816, με τη μεγάλη δίωξη, κατέφυγε στη Ζάκυνθο όπου υπηρέτησε στον βρετανικό στρατό, όπου απέκτησε στρατιωτική εμπειρία, την οποία αργότερα εφάρμοσε στον αγώνα για την ανεξαρτησία. Το 1818, εντάχθηκε στη Φιλική Εταιρεία.
Το 1821 επέστρεψε στην Πελοπόννησο, ξεκινώντας την επανάσταση από την Καλαμάτα, όπου συναντήθηκε με τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη. Ακολούθησαν άλλες επιτυχίες στον αγώνα κατά των Τούρκων, όπως η μάχη του Βαλτετσίου (12-13 Μαρτίου 1821), η οποία εξολόθρευσε κυριολεκτικά τις τουρκικές δυνάμεις και άνοιξε τον δρόμο για την πτώση της Τρίπολης στις 26 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους. Μία από τις μεγάλες νίκες του Κολοκοτρώνη ήταν η αποδεκατισμός του τουρκικού στρατού του Δράμαλη στα Δερβενάκια, όπου κινητοποίησε τους χωρικούς της περιοχής για να πετύχει το σχέδιό του.
Από το 1823 έως το 1826, ξέσπασε εμφύλιος πόλεμος μεταξύ Ελλήνων οπλαρχηγών και πολιτικών. Ο Κολοκοτρώνης είχε ήδη αρχίσει να ασχολείται με την πολιτική και προσπάθησε να αμβλύνει την ένταση μεταξύ τους. Οι πολιτικοί όμως δεν το δέχτηκαν και δολοφόνησαν τον γιο του, τον Πάνο, και μετά τον φυλάκισαν στον Προφήτη Ηλία στην Ύδρα. Τελικά τον απελευθέρωσαν για να αντιμετωπίσει τον Ιμπραήμ και να συνεχίσει την επανάσταση.
Παρά τα φιλικά αισθήματα των Ρώσων, υποστήριξε ότι δεν πρέπει να εμπλέξουμε ξένες δυνάμεις στον Ελληνικό πόλεμο, επειδή, πρωτίστως θέλουν να εξυπηρετήσουν τα δικά τους συμφέροντα και μετά να νοιαστούν για τους Έλληνες. Μετά την εκλογή του Καποδίστρια ως κυβερνήτη, ο Κολοκοτρώνης τάχθηκε στο πλευρό του και έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην εκλογή του Όθωνα. Οι αντικαποδιστριακοί ήταν η αιτία της φυλάκισής του στις 7 Σεπτεμβρίου 1833, η οποία τον φυλάκισε στην Ακροναυπλία με την κατηγορία της προδοσίας μαζί με τον Πλαπουτα, γιο του Γενναίου, τον Τζαβέλα, τον Νικηταρά και άλλους στρατιωτικούς αρχηγούς. Στις 26 Μαρτίου καταδικάστηκε σε θάνατο, αλλά η απόφαση δεν υπογράφηκε από το δικαστήριο.
Παρέμεινε στη φυλακή μέχρι τα γηρατειά του, όταν ο Όθωνας τον αποφυλάκισε στις 27 Μαΐου 1837, εξαγοράζοντας πολλούς πολιτικούς και αξιωματικούς. Ο Όθωνας τον διόρισε Σύμβουλο Επικρατείας, αντί της θέσης του Αρχιστράτηγου. Αργότερα του απονεμήθηκε ο Μεγαλόσταυρος του Χριστού και στάθηκε πιστά δίπλα στον Βασιλιά, χωρίς να απαιτεί ανταλλάγματα, αφού ήταν ανιδιοτελής.
Απεβίωσε στις 4 Φεβρουαρίου 1843, από εγκεφαλικό επεισόδιο αμέσως μετά τον γάμο του μικρού του γιου Κόλιν. Η ταφή του έγινε στο Α' Νεκροταφείο Αθηνών, και αργότερα στις 10 Οκτωβρίου 1930 τα οστά του μεταφέρθηκαν στην Τρίπολη στην προτομή των επιφανών. Στις 25 Σεπτεμβρίου 1993, μεταφέρθηκε σε ειδική θήκη στη βάση του ανδριάντα.
