Η Μονή Βουλkanou, είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου (15 Αυγούστου) και είναι χτισμένη στην κορυφή του όρους Ιθώμη, όπου στην αρχαιότητα βρισκόταν το Ιερό του Διός Ιθώματας. Η Μονή είναι χτισμένη πραγματικά στην κορυφή της Ιθώμης, πάνω σε έναν τεράστιο βράχο, που δίνει την εντύπωση ότι είναι και τα δικά της θεμέλια.
Επισκόπηση Βουλκάνους
Ο παλιός ναός σήμερα είναι τρίκλιτη θολωτή βασιλική, μετά από πολλές τροποποιήσεις, και έχει χτιστεί στον χώρο του Ναού του “Ιθωμάτα” Δία, που κάποτε χρησιμοποιούσε ογκόλιθους από αυτόν.
Νοτιοανατολικά του μοναστηριού βρίσκεται ο αρχαίος Ναός του Δία Ιθωμάτα. Ο απεικονιζόμενος σε νομίσματα της Μεσσήνης, ανδριάντας του Δία με κεραυνό στο δεξί χέρι και αετό στο προτεταμένο αριστερό πόδι, προσδένει και την Ιθωμάτα στην μορφή. Η Ιθώμη, στην μέση μιας μεγάλης πεδιάδας, ακόμη και χωρίς μεγάλο ύψος (802μ), δίνει στον λόφο μια μεγαλοπρεπή όψη, σαν να είναι το ψηλότερο βουνό του Μεσσηνιακού χώρου.
Το Μοναστήρι εγκαταλείφθηκε από τους μοναχούς τον 16ο αιώνα, όχι μόνο επειδή η ανάβαση προς τη Μονή ήταν απόκρημνη και δύσκολη, αλλά και επειδή η θέση του ήταν τέτοια, που ο άνεμος χτυπούσε κρύο, αλλά ο ήλιος. Σιγά-σιγά, έκτισαν ακριβώς από κάτω τη νεότερη μονή του Βουλκάνου. Η Μονή φυλάσσει επιπλέον Ιερά Λείψανα πολλών Αγίων ¬ πολιούχων Εκκλησιών, μεταξύ των οποίων του Αγίου Ιωάννη του Μάρτυρος Μονεμβασίας, του Αγίου Διονυσίου Αρεοπαγίτου και του πολιούχου Καλαμάτας Αγίου Ηλία του Αρδουνίου. Στην πλούσια βιβλιοθήκη του υπάρχουν παλαιά και νέα βιβλία, Τουρκικά έγγραφα και 4 σιγίλλια διαφόρων Πατριαρχών Κωνσταντινουπόλεως, που αναγνωρίζουν ή επικυρώνουν προνόμια.
Το Μοναστήρι Βουλκάνου υπήρξε ανέκαθεν ανδρικό και ουδέποτε έπαψε να λειτουργεί.
Σήμερα το Μοναστήρι του Άνω Αθηέν είναι το μοναδικό της Ιεράς Μητροπόλεως Μεσσηνίας. Αρχαιολογικός χώρος της Αρχαίας Μεσσήνης σημαίνει, εντός της οχύρωσης. Ένα ξεχωριστό, δηλαδή, οργανωμένο και περιφραγμένο τμήμα, που σχετίζεται άμεσα με το Αρχαιολογικό Μουσείο, περιλαμβάνοντας τον όρος Ιθώμη, την ακρόπολη και το ιερό του Δία Ίθωματα κοντά στο παλιό μοναστήρι του Βουλκάνου ή του Μπουρκάνου.
Επισκόπηση Βουλκάνου
Επίσης περιλαμβάνονται οι ιεροί Ειλείθυιες-Κουρήτες και το Ιερό της Αρτέμιδος Λιμνάτιδος, στις βορειοανατολικές πλαγιές του Βουνού. Στο σημερινό χωριό Μαυρομμάτι βρίσκεται η αρχαία κρήνη Κλεψύδρα που υδροδοτεί τον χώρο και σήμερα.
